Makita Market
Teknik Bilgiler ve Özellikler

Sıhhi tesisat ve doğalgaz hatlarında, merkezi ısıtma-kazan dairesi kurulumlarında, yangın sprinkler şebekelerinde, tarımsal sulama ve endüstriyel akışkan borulama projelerinde köşesiz (yuvarlak) çelik boruları, manşonları ve rekorları kaydırmadan döndürmek için boru anahtarları ; PPRC, PEX ve PE plastik su borularını çapaksız ve tam 90 derece dik kesmek için ise boru makasları kullanılır. El aletleri kategorisinin doğrudan tesisat ustalarına yönelik bu uzmanlık grubu, en zorlu şantiye ve kanal içi koşullarında yüksek sıkma ve kesme kuvveti üretir.

Fransız tesisat teknolojisi lideri Virax, Alman pense ve anahtar uzmanı Knipex ile PROTER ve Factor başta olmak üzere profesyonel markaların yer aldığı bu kategoride; 1 inçten 4 inçe kadar maşalı boru anahtarları (45°, 90° ve S-ağız) , Amerikan tipi ağır hizmet (Stillson) boru anahtarları ve 42 mm – 63 mm otomatik cırcırlı plastik boru kesme makasları sunulur. Boru anahtarı ve makası fiyatları ; anahtarın parmak (inç) kapasitesine, çene geometrisine, sıcak dövme Krom Vanadyum çelik veya hafif alüminyum gövde yapısına ve boru makasının kesme çapına göre belirlenir.

Çene Yapısına Göre Boru Anahtarı ve Boru Makası Çeşitleri

Sıhhi ve mekanik tesisatta çalışılan borunun malzemesine (siyah/galvaniz çelik boru vs PPRC plastik boru) ve duvar/kanal darlığına göre bu kategorideki ekipmanlar dört ana sınıfa ayrılır:

Maşalı (İsveç Tipi - DIN 5234) Boru Anahtarları (45°, 90° ve S-Ağız)

Türkiye'de su ve doğalgaz tesisatçılarının en çok kullandığı çift kollu, ayar somunlu boru anahtarı tipidir. Kola baskı uygulandıkça alt ve üst çeneyi birbirine doğru kilitleyen maşa mekanizması ve dönüş yönünün tersine eğimli indüksiyonla sertleştirilmiş dişleri sayesinde yuvarlak boruyu mengene gibi ısırır. Knipex, Virax ve Factor serilerinde üç farklı çene geometrisi bulunur:

45° Eğik Ağızlı Maşalı Boru Anahtarı: Genel tesisat işlerinde ve dar köşelerde en rahat görüş ve kavrama açısı sunan standart modeldir.

90° Dik Ağızlı Maşalı Boru Anahtarı: Duvar dibine veya zemine paralel giden borulara tam dik açıyla girmek için kullanılır.

S-Ağızlı (Üç Nokta Temaslı) Maşalı Boru Anahtarı: Kavisli S-çene yapısı (Knipex 83 30 serisi gibi) sayesinde boruyu iki yerine üç noktadan kavrar; aşınmış, boyalı veya yağlı borularda dahi kaydırma yapmaz.

Amerikan Tipi (Stillson / Ağır Hizmet) ve Alüminyum Gövdeli Boru Anahtarları

Tek bir kalın gövde üzerinde yaylı üst kanca çene (Hook Jaw) ve sabit alt çene barındıran, tek elle boruya takılıp ayarlanabilen ağır sanayi anahtarlarıdır. Çelik doğalgaz ana kolonlarında, petrol-sondaj borularında ve kazan dairelerinde tercih edilir. Baş üstü çalışmalarda ustanın kolunu yormamak için döküm demir yerine %40 daha hafif özel alüminyum alaşımlı gövdeye sahip Virax Ağır Hizmet Alüminyum Boru Anahtarları (10" – 36" arası) büyük ergonomi avantajı sağlar.

Cırcırlı (Otomatik) PPRC Plastik Boru Kesme Makasları (42 mm – 63 mm)

Temiz su ve kalorifer tesisatlarında kullanılan PPRC (Polipropilen), PEX, PE ve kompozit folyolu plastik boruları testere talaşı çıkarmadan tek elle kesen cırcır dişlili makaslardır. Virax PC 42 / PC 63 Plastik Boru Makasları, Knipex BiX / DP50 ve PROTER otomatik boru makası modelleri; kademeli cırcır mekanizması sayesinde kalın etli 20 mm – 63 mm boruları bilek gücünü yormadan, boruyu ezmeden (ovalleştirmeden) ve füzyon kaynağına hazır şekilde 90 derece dik keser.

Zincirli ve Kayışlı Boru Anahtarları

Standart çeneli anahtarların sığmadığı çok dar kanal içlerinde veya 4"–12" çapındaki geniş çelik borularda Virax zincirli boru anahtarları ; krom kaplı banyo armatürlerini, sifon borularını ve plastik filtre kapaklarını çizmeden sökmek için ise kayışlı (strap) boru anahtarları kullanılır.

Çelik borulara diş açmak için kardeş kategorilerimiz olan pafta makineleri ve paftalar, somun ve rekor sökümü için İngiliz anahtarları ve anahtarlar, hızlı çene ayarlı su pompası penseleri (Knipex Cobra) için pense, karga burun, yan keski, boruyu sabit tutmak için ise işkenceler ve mengeneler kategorilerimizi inceleyebilirsiniz.

Boru Anahtarı Parmağı (İnç) ile Boru Dış Çapı Seçim Tablosu

Boru anahtarı satın alırken üzerindeki 1", 1.5", 2", 3" ölçüleri anahtarın boyunu değil, kavrayabileceği standart tesisat borusunun anma çapını (parmak ölçüsünü) ifade eder:

1" (Bir Parmak - ~320 mm Boy): Maksimum 35–40 mm dış çapa kadar (1/2", 3/4" ve 1" tesisat boruları; daire içi kombi, radyatör ve batarya işleri).

1.5" (Bir Buçuk Parmak - ~420 mm Boy): Maksimum 50–55 mm dış çapa kadar (1 1/4" ve 1 1/2" kolon boruları; her tesisatçının ana çanta anahtarı).

2" (İki Parmak - ~540 mm Boy): Maksimum 65–70 mm dış çapa kadar (2" yangın, kazan dairesi ve ana su giriş boruları).

3" ve 4" (Üç-Dört Parmak - ~650–750 mm Boy): Maksimum 90–115 mm dış çapa kadar (sanayi hatları ve ağır çelik borular).

Boru Anahtarı ve PPRC Makası Kullanımında Altın Kurallar

Boru anahtarıyla çalışırken en önemli mekanik kural, borunun çenenin en dip kısmına sıfır dayandırılmamasıdır ; boru ile anahtarın iç boğazı arasında yaklaşık 5–10 mm boşluk kalmalıdır ki kola basıldığında hareketli çene kancalanma (ısırma) hareketini yapabilsin. Ayrıca boru anahtarı yalnızca hareketli çenenin baktığı yöne doğru basılarak çalıştırılır; ters yöne çekilirse dişler boruyu ısırmaz ve kayar. PPRC boru makaslarında ise soğuk kış günlerinde gevrek plastik boruyu çatlatmamak için kesime başlarken makas boru etrafında çeyrek tur hafifçe döndürülerek bıçağın boru etine girmesi sağlanmalıdır.

Maşalı Boru Anahtarlar Karşılaştırma Tablosu

Ekipman / Model Grubu Tip / Özellik Kullanım Amacı Tavsiye Edilen Saha
Maşalı (İsveç Tipi - DIN 5234) Boru Anahtarları (45°, 90° ve S-Ağız) Standart Profesyonel Seri Yüksek Verimli Uygulama Atölye, Şantiye ve Endüstriyel Tesisler
Amerikan Tipi (Stillson / Ağır Hizmet) ve Alüminyum Gövdeli Boru Anahtarları Standart Profesyonel Seri Yüksek Verimli Uygulama Atölye, Şantiye ve Endüstriyel Tesisler
Cırcırlı (Otomatik) PPRC Plastik Boru Kesme Makasları (42 mm – 63 mm) Standart Profesyonel Seri Yüksek Verimli Uygulama Atölye, Şantiye ve Endüstriyel Tesisler
Zincirli ve Kayışlı Boru Anahtarları Standart Profesyonel Seri Yüksek Verimli Uygulama Atölye, Şantiye ve Endüstriyel Tesisler

Sıkça Sorulan Sorular